Làng An Giạ quê hương tôi

Làng An Giạ xưa trong ký ức người họa sĩ

Cái tên làng An Giạ đã có từ bao đời nay, từ cái thuở xưa ấy cho đến giờ. Và chẳng một ai có thể thay đổi tên của làng khác đi được. Tội đó ngang với tội bất hiếu với tổ tiên, ông bà cha mẹ.

Rất nhiều người cứ đi phân tích ý nghĩa của tên làng, tên xã, và rồi tự ý phê phán cách gọi, cách ghi của cha ông là sai, là không đúng, nó phải có nghĩa như vậy, như kia thì mới đúng. Xin thưa, tên của một địa danh, một làng, một xã đôi khi không có nghĩa này nghĩa kia. Nó là một tên riêng mà từ xa trước người ta đặt cho nơi mình ở, có khi là xóm Đá Tẻ, nông trường Ông Quế, ngã ba dầu giây, hay những làng ở xã Triệu Độ: An Lợi, Trung Yên, Đồng Giám, Thanh Liêm, Gia Độ, Giáo Liêm, Xuân Thành, Quy Hà và làng của tôi làng An Giạ.

Rất nhiều người đi tìm và giải thích tên nó thế nào là đúng, như tác giả Nguyễn Lương Tài phân tích một bài viết hoành tráng: Nên nói đúng, viết đúng, hiểu đúng tên làng Quảng Trị - Trong đó phân tích tên từng làng, và có giải thích làng Gia Độ như vậy: " những người dân làng Dã Độ, xã Triệu Độ mà tôi đã đến gặp mấy lần đều bảo tên làng mình là Dã Độ không chấp nhận lối gọi lệch ra là Gia Độ hay Giá Độ, dù rằng một số trong họ cũng chưa biết hai chữ tên ấy nghĩa là gì. Dĩ nhiên, Chữ Dạ ở đây là chữ Dã - dấu ngã, phát âm ra dấu nặng theo lối phát âm rất phổ biến ở vùng Nghệ Tĩnh và Bình Trị Thiên chúng ta (1). Hai chữ Dã (Dạ) Độ có nghĩa là "bến đò giữa đồng nội", một cái tên phản ánh vị trí và cảnh sắc của làng. " Rồi chú thích thêm về làng An Giạ của tôi: "Như làng An Dã, nói là An Dạ, phường Vĩ Dã, làng Dã Lê (Thừa Thiên) nói là phường Vĩ Dạ, làng Dạ Lê, bã mía nói là bạ mía, ông xã nói là ông xạ. Nói chung những chữ kết thúc bằng một nguyên âm mà có dẫu ngã ở trên đều nói chệch ra dấu nặng như thế, ví dụ: dễ nói dệ, đĩ nói đị, mõ nói mọ, mỡ nói mợ, cũ nói cộ, giữ nói chự… trừ một số người nói theo dấu hỏi."

Xin thưa quý vị không nên đi giải thích theo quan điểm của mình, hay dịch cho nó có nghĩa ... Tên làng, tên xã, địa danh, đó là sự thiêng liêng, trang trọng, và không một ai nhất thiết phải đi tìm nghĩa của nó.

Tên làng nó An Giạ chứ chưa bao giờ có làng An Dạ

Tự dưng cái bãng cũ kia được làm mới lại và viết ra là làng An Dạ

Không hiểu sao sau 1975, nhiều vị lại tự ý ghi tên làng là An Dạ, họ có học cao chăng, đỉnh cao trí tuệ à? Hay muốn thay đổi một điều gì đó mà cái suy nghĩ cá nhân và một nhóm tập thể muốn làm.

Tất cả những giấy tờ trước kia, từ thẻ căn cước (Chứng minh nhân dân bây giờ) đều ghi là làng An Giạ, trong gia phả hay lăng mộ cũng đều ghi làng An Giạ. Vậy thì hà cớ làm sao mà một số người muốn thay đổi tên làng quê An Giạ của tôi ?

Thẻ căn cước của ông nội Đinh Thanh Hải, vẫn ghi là làng An Giạ
.
Thẻ căn cước của ông Đinh Văn Nhân (Tên ngoài là Đinh Bá Lộc)
.
Chứng chỉ Tú Tài phần thứ nhất của ông Đinh Văn Nhân (Đinh Bá Lộc)
.
Bằng tú tài của chú Lê Đức Quảng

Tôi mới nói vui câu chuyện đi phân tích tên địa danh hay làng quê.  Theo kiểu nhiều vị đi dịch nghĩa tên làng, tên xã, tôi xin mạo muội phân tích tên huyện của tỉnh Bình Phước, đó là các huyện Bù Đăng và Bù Đốp:  Sau 1975, bà con Quảng Trị bỏ xứ vô tận đây làm kinh tế mới. Người Quảng Trị nói riêng và tỉnh Bình Trị Thiên cũ gọi đôi vú phụ nữ là Bụ. Rứa là họ gặp các cô gái xinh đẹp thì nói: Bụ Đặng Bụ Đớp ... nghĩa là Bụ O ni đặng (được) bụ O ni đớp (ăn). Nhưng do thời gian và tiếng nó lai dần, rồi cứ gọi Bụ Đặng Bụ Đớp thì khó quá, nên thôi gọi lại là Bù Đăng Bù Đốp cho dễ gọi, người nam, người bắc gì cũng nói khỏe re.

Tiếp theo tôi nói về huyện Cam Lộ của Quảng Trị: người ta thường ví von vú (bụ) to như bưởi, to như cam, nhỏ như quả cau, hay dài như mướp ... vậy cam lộ là đa số các cô gái ở cam lộ bụ bằng quả cam và ở trần nên lộ ra ngoài. Con như huyện Hải Lăng là một vùng toàn biển, không có đất, chỉ ở trên thuyền và chết cũng chôn lăng mộ trên biển nên gọi là Hải Lăng ...

Trang website của Ủy ban nhân dân xã Triệu Độ vẫn ghi là làng An Giạ


Ông Đinh Bá Lộc (Đinh Văn Nhân) chia sẻ: " Người ta không thể mang những quy ước hay tiêu chuẩn về địa dư, lãnh thổ, biên giới hoặc về sinh quan, gia tộc, để xác định hay giải thích một địa danh. Nhưng cho dù không gian có khác, hoàn cảnh có khác, thì tên làng An Giạ vẫn là nguồn cảm hứng có từ bao đời, tên gọi thân thương khi ai cất tiếng lên nói An Giạ, thì tự nhiên trong lòng những người con dân làng An Giạ đều có một cảm xúc động giống nhau. Có lẽ bỡi vì làng quê nơi ta sinh ra và lớn lên đã cất giữ những kỷ niệm đẹp nhất, và nếu hình ảnh quê hương sống mãi trong lòng người thì cũng chẳng qua bỡi vì đó là một tuyển tập hình ảnh của chính mình. Một hình ảnh nguyên vẹn mà mọi người con khi ra đi đã mang theo và nâng niu cất giữ trong cõi riêng của tâm hồn, để có thể gọi thầm tên An Giạ quê tôi ơi ! Vào những giờ phút tĩnh lặng và tận hưởng một hạnh phúc rất riêng tư, tách biệt với mọi xô bồ, đắng cay, nghiệt ngã của cuộc sống hiện tại. Xin ai hãy thận trọng khi đặt lại tên làng, những thế hệ đã ra đi không bao giờ quay lại, những người con vì kế sinh nhai phải rời bỏ làng mà ra đi, họ vẫn mang theo nỗi nhớ cái tên làng An Giạ của tôi ơi ! "

Vâng, xin hãy thận trọng khi dám đặt lại tên làng, hãy để nó mãi là cái tên thân thương Làng An Giạ quê tôi ! Chúng ta ngồi đây hôm nay, nhưng tổ tiên đã có từ ngàn xưa ấy ... xin đừng bất hiếu mà tội với tổ tông

Người con của làng An Giạ
Đinh Thanh Hải
Sài Gòn 29-05-2015

Facebook: https://www.facebook.com/notes/dinh-thanh-hai/l%C3%A0ng-an-gi%E1%BA%A1-qu%C3%AA-h%C6%B0%C6%A1ng-t%C3%B4i/1009693499041690

...............
Làng An Giạ của tôi ơi ! tác giả Đinh Bá Lộc: http://hodinhvietnam.com/threads/3064/
Làng An Giạ quê tôi - Đinh Thanh Hải: https://www.facebook.com/notes/dinh-thanh-hai/l%C3%A0ng-an-gi%E1%BA%A1-qu%C3%AA-h%C6%B0%C6%A1ng-t%C3%B4i/1009693499041690?pnref=lhc
Dịch nghĩa tên địa danh, làng xã: https://www.facebook.com/notes/dinh-thanh-hai/d%E1%BB%8Bch-ngh%C4%A9a-t%C3%AAn-%C4%91%E1%BB%8Ba-danh-l%C3%A0ng-x%C3%A3/1010959115581795
Sông Thạch Hãn Quảng Trị nay về đâu: https://www.facebook.com/notes/dinh-thanh-hai/s%C3%B4ng-th%E1%BA%A1ch-h%C3%A3n-qu%E1%BA%A3ng-tr%E1%BB%8B-nay-v%E1%BB%81-%C4%91%C3%A2u/1009174125760294
Trang làng An Giạ: https://www.facebook.com/langAnGia

Nhận xét

Bài đăng phổ biến