Miếu thờ bà Phi Yến ở Côn Đảo

An Sơn Miếu ở Côn Đảo thờ bà Phi Yến - Lê Thị Răm.

"Gió đưa cây Cải về trời, rau Răm ở lại chịu lời đắng cay"
Hai câu ca này ai cũng đã nghe, đã biết nhưng chưa chắc hiểu vì sao có hai câu này, nên đôi khi mọi người nghĩ rằng hai câu này đang nói về tình yêu của đôi trai gái. Như hôm vừa rồi có một ông Đạo diễn viết bài về chuyện minh oan cho cô gái, ổng đã trích hai câu này vào trong bài viết khá dài của mình. một sự trích dẫn không đúng. Chuyện tình yêu đôi trai gái mà trích hai câu này vào thì khác gì nói cô gái là mẹ Phi Yến (tên tục là Răm) và chàng trai là con trai - hoàng tử Cải.


Ngày 02 tháng 10 năm 2009, tôi đã có dịp ra thăm Côn Đảo và ghé thăm miếu thờ bà Phi Yến, được biết thêm câu chuyện đau lòng, buồn vương. Và hiểu ra:
"Gió đưa cây Cải về trời, rau Răm ở lại chịu lời đắng cay" là nói về bà Phi Yến và con trai của mình. 

Xin mời bà con cùng đọc và hiểu thêm về câu chuyện nhé! Tôi xin chép lại y nguyên lời trên tấm bảng tại An Sơn Miếu - Côn Đảo.

 Tấm bảng kể lại câu chuyện buồn của bà Phi Yến cùng con trai

An Sơn Miếu là nơi thờ bà Phi Yến - Thứ Phi của Chúa Nguyễn Phúc Ánh, Bà có tên là Lê Thị Răm. Năm 1783, Nguyễn Ánh ra Côn Đảo để tránh sự theo dõi của lực lượng Tây Sơn, vì thất bại liên tục nên ông có ý định đưa Hoàng tử Hội An (có tên tụ là Hoàng tử Cải) Tháp tùng cùng Bá Đa Lộc sang Pháp làm con tin để cầu viện. Bà Phi Yến ngỏ lời khuyên Nguyễn Ánh rằng: Việc đánh nhau với Tây Sơn là chuyện trong nhà, thiếp nghĩ Chúa Công không nên nhờ vả ngoại bang, nếu thắng được Tây Sơn thì chẳng vẻ vang gì mà e còn lắm điều rối rắm về sau..."
Chỉ mấy lời khuyên can ấy mà Chúa Nguyễn Ánh nổi trận lôi đình, nghi bà Phi Yến có ẩn ý thông đồng với quân Tây Sơn, nếu không có các quan cận thần hết lời xin giảm án cho bà, ắt bà không thoát khoải tội chém đầu. Tuy nhiên, Nguyễn Ánh vẫn truyền lệnh giam cầm bà vào một hang đá trên hòn đảo hoang vắng về hương Tây Nam của quần Đảo Côn Đảo (Hòn Bà ngày nay).
Vừa truyền lệnh giam cầm thứ phi - Phi Yến xong thì Nguyễn Ánh được tin quân Tây Sơn sắp ra đến Côn Đảo, ông liền cùng đoàn tùy tùng xuống thuyền chạy tiếp. Lúc bấy giờ đứa con duy nhất của bà Phi Yến cùng với Chúa Nguyễn Ánh là Hoàng tử Hội An khóc lóc đòi mẹ, bị Nguyễn Ánh ném xuống biển, xác trôi tấp vào làng Cỏ Ống, ngày nay tại làng Cỏ Ống còn ngôi mộ và miếu thờ Hoàng Tử Hội An (Thiếu gia Miếu).
Theo truyền dân gian kể lại, bà Phi Yến đã được hai con vật rất khôn ngoan, trung thành cứu sống, đó là vượn bạch và hắc hổ. Chúng đưa bà đến làng Cỏ Ống nơi có nậm mộ Hoàng tử Hội An. Dân làng Cỏ Ống hay tin đã dựng cho bà một ngôi nhà ở gần đó để bà tiện bề lui tới bên nấm mộ của con trai mình.
Tháng 10 (âm lịch) năm 1785, làng An Hải (nơi có ngôi An Sơn Miếu ngày nay) tổ chức hội làm chay tế lễ trong làng, họ rước bà Phi Yến đến tham dự cho thêm phần long trọng. Đêm hôm ấy, tại làng An Hải bà đã bị tên Biện Thi (một tên đồ tể) lén vào cấm phòng của bà dở trò sàm sở, song Biện Thi chỉ vừa nắm được tay bà thì bà đã kịp tri hô cho dân làng bắt giam chờ xét xử. Cũng đêm hôm ấy bà Phi Yến đã liều mình tự tử để được vẹn toàn danh tiết.
Số phận đã an bài cho bà thứ phi - Phi Yến yên nghỉ tại làng An Hải, dân làn đã lo việc tống táng và lập miếu thờ bà - người phụ nữ "Trung trinh tiết liệt".
Hàng năm cứ vào ngày 18 tháng 10 âm lịch, nhân dân Côn Đảo đều tổ chức lễ giỗ bà rất long trọng và thường làm cỗ chay để tưởng nhớ cũng vì một hội làm chay mà bà phải bỏ mình.



Sài Gòn 14/10/2016
Kts. Đinh Thanh Hải


Nhận xét

Bài đăng phổ biến